Theo ghi nhận, các hình thức lừa đảo phổ biến gồm gọi điện thoại, nhắn tin hoặc gửi email thông báo người dân liên quan đến các vụ án, nợ thuế, vi phạm pháp luật hoặc cần xác minh thông tin cá nhân. Một số trường hợp còn sử dụng công nghệ giả mạo số điện thoại, giấy tờ, thậm chí tạo các trang web, tài khoản mạng xã hội giống với cơ quan nhà nước để tăng độ tin cậy.

Đáng chú ý, các đối tượng thường yêu cầu nạn nhân cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP, hoặc chuyển tiền vào tài khoản “phục vụ điều tra”, “đóng phạt”, “xác minh tài chính”. Nhiều người do lo sợ, thiếu hiểu biết đã làm theo yêu cầu và bị chiếm đoạt số tiền lớn.

Trước tình hình trên, người dân cần nâng cao cảnh giác, tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, mã xác thực cho bất kỳ ai qua điện thoại, tin nhắn hoặc mạng xã hội. Cơ quan nhà nước khi làm việc với người dân luôn có giấy mời, giấy triệu tập hoặc thông báo chính thức, không yêu cầu chuyển tiền qua điện thoại hay mạng internet.

Khi nhận được các cuộc gọi, tin nhắn có dấu hiệu nghi vấn, người dân cần bình tĩnh kiểm chứng thông tin qua các kênh chính thức hoặc trực tiếp liên hệ với cơ quan chức năng tại địa phương. Đồng thời, kịp thời trình báo cơ quan công an khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo để được hỗ trợ, xử lý.

CÁC THỦ ĐOẠN PHỔ BIẾN GIẢ MẠO CƠ QUAN NHÀ NƯỚC

1. Giả danh cán bộ công an, viện kiểm sát, tòa án

Các đối tượng gọi điện, tự xưng là cán bộ điều tra, thông báo nạn nhân liên quan đến vụ án như rửa tiền, buôn bán ma túy… rồi yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân hoặc chuyển tiền để “phục vụ điều tra”.

2. Giả mạo là cơ quan thuế, bảo hiểm xã hội

Gửi tin nhắn, email yêu cầu cập nhật thông tin, quyết toán thuế hoặc nhận tiền hỗ trợ, từ đó dẫn dụ người dân truy cập vào đường link giả mạo để đánh cắp dữ liệu.

3. Giả mạo là cán bộ, công chức hỗ trợ đăng ký quyền sở hữu đất đai, nhà cửa

Đối tượng giả mạo là cán bộ, công chức hỗ trợ đăng ký làm giấy tờ đất đai, nhà cửa có thu phí "làm nhanh" để lừa đảo

4. Giả mạo là cán bộ, công chức thuộc Ủy ban xã, phường, tỉnh, thành phố gửi giấy tờ, văn bản có dấu đỏ

Đối tượng giả mạo là cán bộ, công chức thuộc Ủy ban xã, phường, tỉnh, thành phố tạo các văn bản giả có dấu, chữ ký của cơ quan chức năng, gửi qua mạng xã hội hoặc email nhằm tạo lòng tin và ép nạn nhân làm theo yêu cầu.

5. Giả danh là nhân viên ngân hàng lừa đảo để lấy mã OTP và tài khoản ngân hàng

Giả danh nhân viên ngân hàng hoặc cơ quan chức năng, yêu cầu cung cấp mã OTP, mật khẩu hoặc thông tin thẻ để chiếm quyền kiểm soát tài khoản.

6. Dựng kịch bản “xác minh tài khoản”

Đối tượng yêu cầu nạn nhân chuyển tiền vào tài khoản chỉ định để “kiểm tra”, “đóng băng” hoặc “chứng minh tài chính”, sau đó chiếm đoạt.

7. Sử dụng công nghệ (AI) để lừa đảo

Bên cạnh các chiêu trò truyền thống, hiện nay các đối tượng đã lợi dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) để thực hiện hành vi lừa đảo với mức độ tinh vi cao hơn, gây khó khăn cho việc nhận diện. Một số thủ đoạn phổ biến gồm:

- Giả giọng nói (Deepfake voice): Đối tượng sử dụng AI để giả giọng người thân, lãnh đạo cơ quan hoặc cán bộ nhà nước, gọi điện yêu cầu chuyển tiền gấp với lý do khẩn cấp như tai nạn, cấp cứu, xử lý công việc.

- Tạo video giả mạo (Deepfake video): Các video có hình ảnh lãnh đạo, người quen hoặc cán bộ cơ quan nhà nước được dựng bằng AI nhằm tạo lòng tin, thuyết phục nạn nhân thực hiện giao dịch tài chính hoặc cung cấp thông tin.

- Tạo hình ảnh, giấy tờ giả siêu chân thực: AI giúp tạo ra CMND/CCCD, giấy mời, quyết định, văn bản “có dấu đỏ” với độ giống rất cao, khiến người dân khó phân biệt thật – giả.

- Giả mạo cuộc họp trực tuyến: Kẻ gian tạo các cuộc họp video có hình ảnh lãnh đạo hoặc đồng nghiệp bằng AI, yêu cầu chuyển tiền, ký duyệt hoặc cung cấp dữ liệu quan trọng.

KHUYẾN CÁO DÀNH CHO NGƯỜI DÂN

Người dân cần luôn tỉnh táo, kiểm tra kỹ thông tin, không làm theo các yêu cầu chuyển tiền, cung cấp thông tin cá nhân qua điện thoại hoặc internet. Khi nghi ngờ, hãy liên hệ trực tiếp cơ quan chức năng địa phương để xác minh và kịp thời báo cáo khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo.

Người dân cần đặc biệt cảnh giác với các cuộc gọi, video, tin nhắn “khẩn cấp” liên quan đến tiền bạc. Khi nhận được yêu cầu chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin, cần xác minh lại qua kênh liên lạc trực tiếp, gặp mặt hoặc gọi lại bằng số điện thoại chính thức.

Không tin tưởng tuyệt đối vào hình ảnh, giọng nói trên mạng; luôn kiểm tra đa chiều trước khi thực hiện bất kỳ giao dịch nào.